Monday, August 13, 2012

ಬೆಡ್ರೂಮಲ್ಲಿ ಹೆಗ್ಣ ಬಂದ್ರೆ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ಟಲಿ ದೊಣ್ಣೆ ಹುಡ್ಕಿ



ನೀವು ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಅಲೆಯ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಕೇಳುಗರಾಗಿದ್ದರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರುತ್ತೀರಿ. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಬಂದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ಇಂತಹ ಸಾಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಜನಪ್ರೀಯರು. ಸಮಕಾಲೀನ ಜಗತ್ತಿನ ಓರೆಕೋರೆಗಳನ್ನು ತುಸು ವ್ಯಂಗ್ಯ, ತುಸು ಉಡಾಫೆತನದಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಯೋಗರಾಜ್ ಒಬ್ಬ ಪೋಲಿ ವೇದಾಂತಿಯಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೇಲುನೋಟಕ್ಕೆ ಹೆಗ್ಗಣಕ್ಕೂ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ಟಿನ ದೊಣ್ಣೆಗು ಎಲ್ಲಿಯ ಸಂಬಂಧ ಎನ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ವಿಲಕ್ಷಣ ಬದುಕಿನ ’ಅವಾಸ್ತವ ಸತ್ಯ’ಗಳಿಗೆ ಈ ಸಾಲು ರೂಪಕದಂತಿದೆ. ಹೆಗ್ಗಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನೇನು ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದಿಲ್ಲ. ಅದು ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೂಷಿಕ ವಾಹನ. ಆದರೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್? ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ ಅಂದರೆ ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಇತಿಹಾಸ ಅದಕ್ಕೆ.

ತೊಂಭತ್ತರ ದಶಕದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ನ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಶುರುವಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ಇ-ಮೇಲ್ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ಈಗ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಲೋಕ ಬೆರಗು ಹುಟ್ಟಿಸುವಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ ಲ್ಯಾಪ್-ಟಾಪ್, ಟಿವಿ, ಐ-ಪ್ಯಾಡ್ ಕೊನೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಗಳಲ್ಲೂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಈಗ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇದರ ಬಳಕೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್, ಆಡಿಯೊ, ವೀಡಿಯೊ, ಚಾಟಿಂಗ್(ಹರಟೆ), ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್, ಬ್ಲಾಗ್, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಟಿಕೆಟ್ ಬುಕಿಂಗ್, ಆಸ್ತಿ-ಮನೆ ಹುಡುಕುವುದು, ಸಾಮಾನು ಖರೀಧಿಸುವುದು, ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧ ಕುದುರಿಸುವುದು, ಪಾಠ-ಪ್ರವಚನ ಎಲ್ಲವೂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಈಗ ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ.

ಬದಲಾವಣೆ ಜಗದ ನಿಯಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೌದು ಜಗತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರು, ವಸ್ತುಗಳು, ವಿಚಾರಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೂ ತರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಆಯುರ್ಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಕ್ರಾಂತಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತಾನೆ ಅಲ್ಲವೇ!? ಇಂಟರ್ನೆಟ್ಟನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಎಲ್ಲೋ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ಭಾಷೆಗಳು ಸರಳೀಕರಣಗೊಂಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಜೀವನವನ್ನು ಹೊಕ್ಕವು. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ಟು ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಯುಗವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ನೋಡನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮೊಬೈಲ್ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ನಾವು ಹುಬೇಹೂಬು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾರದ ತಲ್ಲಣಗಳಿಂದ ಎದುರುಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಬದಲಾವಣೆ ಜಗದ ನಿಯಮ ಎಂದೆನಷ್ಟೆ? ಆದರೆ ಪ್ರತೀ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಬದಲಾವಾಣೆಯಾಗಲಾರದು.



ನಾನು ಹೇಳಹೊರಟಿರುವುದು ಈಗ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಚಲನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಸೋಶಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ. ಫೇಸ್ ಬುಕ್, ಆರ್ಕುಟ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲ ಇಂತಹ ಜನಪ್ರೀಯ ತಾಣಗಳು. ಓದುಗರು ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವವರಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ವಿವರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಳೀಕರಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ - ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಏಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ನಾನು ಇದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಲವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಸಂಪಾದಿಸಿರುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಒಂದು ವರ್ತುಲ. ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಕೆಲವು ಸಾಹಿತಿ ಮಿತ್ರರನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಿದ ಹಲವರನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ತುಲ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇಂತಹ ಹಲವು ವರ್ತುಲಗಳಿರುತ್ತವೆ. ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲ ಅಮೂರ್ತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ನೇರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಲವು ಪರಂಪರೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನು ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಸೊಷಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳು ಇದರ ಮೂರ್ತ ರೂಪದ ಅಣಕ ಅಥವಾ ಅವಾಸ್ತವ(Virtual) ಮಾದರಿ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎನ್ನುವುದೇ ಒಂದು ಮಹಾ ಜಾಲ. ಇದರೊಳಗೆ ಸೊಶಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಲ. ಅಂದರೆ ಇದೊಂದು ಜಾಲದೊಳಗಿನ ಜಾಲ.

ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ನಂತಹ ತಾಣಗಳು ನೊಂದಾಯಿತ ಜನರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನೊಂದಾಯಿತ ಸದಸ್ಯ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಇತರರಿಗೆ ನೀಡುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆತ ತಿರುಚಬಹುದು, ಮರೆಮಾಚಬಹುದು, ಉತ್ಪೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬಹುದು. ತನಗಾಗುವವರ ಬೆನ್ನು ಚಪ್ಪರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ತನಗಾಗದವರ ಮೂದಲಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದೆಂದರೆ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ಕಿನಂತಹ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಮಾತಿನ ಶೈಲಿ ಉಡಾಫೆಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ I lost my father ಎಂಬ ದುಃಖದ ಬರಹಕ್ಕೂ I lost my dog ಎಂಬ ದುಃಖದ ಬರಹಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರೀಯೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ನಾಯಿ ಸಾಯುವುದಕ್ಕೂ, ಅಪ್ಪ ಸಾಯುವುದಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ವಿಷಾದ ಭಾವ! ಹೀಗೆ ಈ ತಾಣಗಳು ಒಂದು ಮಿಥ್ಯಾ ವಾಸ್ತವವನ್ನು (Virtual Reality) ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ.

ನನ್ನ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುವಕ ಯುವತಿಯರು ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ನಂತಹ ತಾಣಗಳು ಒದಗಿಸುವ ಮಿಥ್ಯಾ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತನ್ನ ಅಥವಾ ತನಗೆ ಬೇಕಾದವರ ಫೋಟೊಗಳನ್ನು, ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು, ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತನಗೆ ತೋಚಿದ ಏನನ್ನಾದರೂ ಬರೆಯಬಹುದು. ಹರಟೆ, ಜಗಳ, ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಇತರರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಬಹುದು. ಅಂದರೆ ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸಿಗದ್ದನ್ನು ಜನ ಅಲ್ಲಿ ಪಡೆದಂತೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತವ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಜನ ಒಳ್ಳೆಯ ಗೆಳೆಯರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ? ಒಂದು? ಎರಡು? ನಾಲ್ಕು? ಅಂತಹ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾವು ಪಟ್ಟ ಪಾಡೇನು? ನಮ್ಮ ಸತ್ವ ಹೇಗೆಲ್ಲ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ? ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ನಂತಹ ಮಿಥ್ಯಾ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಹೊರೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಗೆಳೆತನದ ಕೋರಿಕೆ (Friendship Request)ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಮುಗಿಯಿತು. ಒಂದು ಮಾತೂ ಆಡದೆ, ಒಂದು ಚೂರೂ ತಿಳಿಯದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ! ಇದೊಂದು ಬಗೆಯ ಸುಳ್ಳು ತೃಪ್ತಿ. ಅವಾಸ್ತವ! ಅಮಾನುಷ!!

ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಬೇಕು: ಗೆಳೆತನ ಬೇಕು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನುಬಂಧ ಬೇಕು, ಬೆಂಬಲ ಬೇಕು, ಮನ್ನಣೆ ಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿ ಬೇಕು. ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ ಹೂವು ಅರಳೀತು ಹೇಗೆ?, ಅಲ್ಲವೆ? ಇದ್ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಇದ್ಯಾವುದೂ ಇದ್ದೂ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ನಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮನುಷ್ಯ ತಾನೇ ಜವಾಬ್ದಾರನಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಸಂಬಂಧಗಳು ನೈಜ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಯಂತ್ರಗಳ ಅವಲಂಬನೆ, ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಕೆಯಾದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೊಣೆಗೇಡಿಗಳಾಗುತ್ತೇವೆ. ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತೇವೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವ ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳಿಂದ ಏನಾದರೂ ಲೋಕೋದ್ಧಾರದ ಕೆಲಸಗಳು ನಡೆದಿವೆಯೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಏಳುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೂ ಇದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ಹಲವೆಡೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಫ್ರೋ-ಅರಬ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ತಾಜಾ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಗಡಾಫಿ, ಹೋಸ್ನಿ ಮುಬಾರಕ್ ರಂತಹ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು. ದಮನಕಾರಿ ಮತ್ತು ಭಯದ ವಾತಾವರಣ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವಿನಿಮಯ, ಮಾಹಿತಿ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ರೂಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದವು. ನಾವು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣಗಳು ಒಂದು ಕಡೆ ಮಿಥ್ಯಾ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿವೆ. ಇದೊಂದು ಬಗೆಯ ಇಬ್ಬಂದಿತನ. ದ್ವಂದ್ವ, ಇಬ್ಬಂದಿತನಗಳೆಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಅವನ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅನಿಸಿವುದಿಲ್ಲವೆ?

Wednesday, July 25, 2012

ಕುಸ್ಮಾಕರರು ಹೊಡೆದ ಅನೈತಿಕ ಚಪ್ಪಾಳೆ



೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಲೇಖಕ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್ ’೧೯೮೪’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದನ್ನು ಬರೆದ. ಅದರಲ್ಲಿ ಜನರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈಗ ಭಾಷೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ನಾವೀಗ ರಾಜಕೀಯಗೊಂಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೀತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಂತರ ರಾಜಕಾರಣ ನಮಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಭಾಷೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ರಾಜಕೀಯಗೊಂಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೇರುವುದಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ದುರಂತ. ಎಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯಗೊಂಡ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ತಿದ್ದುವುದು ಶಿಕ್ಷಣ ರಾಜಕಾರಣದ ಗುರಿಯಾದಂತಿದೆ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಯೋಚಿಸಿ. ಆಗಸ್ಟ್ ೪, ೨೦೦೯ರಂದು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಯ್ದೆ (RTE - Right to Education) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಇದರಂತೆ "೬ ರಿಂದ ೧೪ ವರ್ಷದ ಪ್ರತೀ ಭಾರತೀಯ ಮಗುವೂ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಎಲ್ಲ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ಸಹ ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಂದು ಶೇ. ೨೫ರಷ್ಟು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು. ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ದುಬಾರಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಭರಿಸಬೇಕು". ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧, ೨೦೧೦ರಂದು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿತಲ್ಲದೆ, ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ೧೩೫ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತವೂ ಸೇರಿತು. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಶಿಕ್ಷಣ ರಾಯಭಾರಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಾರ್ಲ್ ಸನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಹೊತ್ತ ಏಕೈಕ ದೇಶ ಭಾರತ. ಭಾರತವಾಸಿಗಳಾದ ನಮಗಿದು ಅಭಿಮಾನದ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ಈ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಮಂಕಾಗಿಸುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದಿವೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಅನುದಾನರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳ ಸಂಘ (ಕುಸ್ಮಾ) ಜುಲೈ ೧೬ ರಿಂದ ೨೨ರ ವರೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿತು. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಮೊದಲು ಕುಸ್ಮಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಿ. ಎಸ್. ಶರ್ಮಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದಿದ್ದರು. ಇದೇ ನಿಜವಾಗಿದ್ದರೆ ನಾವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸ್ಮಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಸಹ್ಯವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಿತ್ತೇನೊ? ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ವೇಳೆ ಅದೇ ಜಿ. ಎಸ್. ಶರ್ಮಾರಿಂದ ತೂರಿಬಂದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಅಪಮಾನಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿವೆ. "ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿಗೆ ಕೊಳಕು ಸೇರಬಾರದು. ಅದರಿಂದ ಇಡಿ ಸಮುದ್ರ ಕೊಳಕಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶರ್ಮಾ ಬಡಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕುಸ್ಮಾದಡಿ ಬರುವ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಇರುವ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹಿದ್ದಾರೆ. ಕುಸ್ಮಾಕರರು ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿರುವ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆ. ಇದೊಂದು ದಮನಕಾರಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗೌರವ ಶಿಕ್ಷಣ ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಗಳಿಕೆಗಳು. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವವರಿಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ಹೋದದ್ದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಂಗ್ಯ. ಆದರೆ ಇವರೇಕೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಹೀಗಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಒಳಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನು ನಾವು ಅರಿಯಬೇಕಿದೆ.

ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಲ್ಚರ್ ಅಥವಾ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎನ್ನುವುದು ಜಾಗತೀಕರಣದ ಒಂದು ಮುಖ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಇದರ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ. ಹಾಗಾಗಿ ಬಹುತ್ವದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ಭಾರತವಾದರೋ ಬಹು ಭಾಷೆಯ, ಬಹು ಧರ್ಮದ, ಬಹು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಹುತ್ವದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ದೇಶ. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಲ್ಚರ್ ಹೇರುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರಿಚಿತವಾದ ಭಾಷೆ. ವೇಷಭೂಷಣ, ಆಹಾರಕ್ರಮ, ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಯಾವ ಅಡೆತಡೆ ಇಲ್ಲದೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿವೆ. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಲೋಪತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಲಿತಕಲೆಗಳನ್ನು ಸಮೂಹಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿವೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡಿದೆ. ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನುಂಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ನಂತಹ ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿವೆ. ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಸಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪಾಠಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಲ್ಚರ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆಯದ್ದಾಗಿ ನೋಡಬೇಕೆಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಉದ್ರೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ರಮವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆಗಳ ಗುದ್ದಾಟವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಕನ್ನಡದ ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎನ್ನುವುದು ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಸೋಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆ. ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥರೀಕರಣ ಅಥವಾ ಅಸಮಾನತೆ ಖಾಯಂಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ. ಅಂದರೆ ಅಸಮಾನತೆ ಮೂಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದಾಯಿತು. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ವಿಷಯಾಂತರ. ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅದು ವಿಷಯಾಂತರದಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣವೀಗ ಮುಂಚಿನಂತೆ ’ವಿದ್ಯಾದಾನ’ವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ’ಶಿಕ್ಷಣ ಉದ್ಯಮ’. ಉದ್ಯಮಗಳ ಪರಮಗುರಿ ಲಾಭ ಗಳಿಕೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವಲ್ಲ ಅದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಕರಿಯಾಗುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಪದವೀಧರರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಉದ್ಯಮ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಗ ಓಡುವ ಕುದುರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಕನ್ನಡ ಆತಂಕಕ್ಕೀಡಾಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ.



ನಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೀಗ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಕನಸು ಬೀಳುತ್ತಿದೆ. ಜಾಗತೀಕರಣ ನಮ್ಮನ್ನು ಹಾಗೆ ಉದ್ರೇಕಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಸಿಂಗಾಪುರವಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಆಗಲಿ ಎಂದು ಕನವರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಅಮೆರಿಕವಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಪಹಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಒಂದು ದೇಶ ಬರೀ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಲು ಹೊರಟರೆ, ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮರೆತರೆ, ಲಾಭವೊಂದೆ ಗುರಿಯಾದರೆ ಪರಮ ಸ್ವಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕವಾಗಿ ಭ್ರಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಉದ್ಯಮ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಹಿತ ಕಾಯುವ ’ಪ್ರೊಫೆಶನಲ್’ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೊಫೆಶನಲಿಸಂ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಯಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಭಾವುಕವಾಗುವುದನ್ನು ನಾವೀಗಲೆ ಸಿರಿವಂತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬಡ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಚ್ಚೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ಕುಸ್ಮಾಕರರು ಹಳೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಷ್ಟೆ.

ನಮಗೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿರುವ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಕತೆಯೊಂದಿದೆ. ಆಡಿನ ವೇಷಧರಿಸಿ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬರುವ ವಾತಾಪಿ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕತೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವಾತಾಪಿಯಂತೆ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನಿಂದ ಬರಬೇಕು. ಕನ್ನಡದ ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಂಬ ಸೋಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸಲಾರದ್ದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಈಗಾಗಲೇ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವಹಾಗೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ’ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಸಿಟಿ’ ಅಂದರೆ ಭಾಷಾ ಕಲಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಆರಾಮವಾಗಿ ಕಲಿಯಬಲ್ಲರು. ವಯಸ್ಸು ಮೀರಿದಂತೆ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅವರಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ’ದ್ವಿಮಾಧ್ಯಮ’ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಇದು ಸಕಾಲ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಪಠ್ಯವನ್ನು ಮಗು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕಲಿಯಬಲ್ಲದು. ಇದರಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನು ದಾಳವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೆಡೆಮುರಿ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಈಗ ಕೇವಲ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅದು ಜ್ಞಾನದ ಭಾಷೆಯೂ ಹೌದು. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ನಡೆವ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲೇಖನಗಳು ಇಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ದೇಶಗಳ ಲೇಖಕರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದೆಲ್ಲದರ ಉಪಯೋಗ ಬಡ ಕನ್ನಡದ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿ. ಅನ್ಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವನ್ನು ಪುನರ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ಗುಣ ಕನ್ನಡಕ್ಕಿದೆ. ಇದು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಹುಸಿ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ನಾವು ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗಲಾರವು. ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (ಆರ್ ಟಿ ಇ) ಸಮಾನತೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲು ನಮಗಿರುವ ಸಂವಿಧಾನದತ್ತ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಯ ಮಾರ್ಗ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಜಿ. ಎಸ್. ಶರ್ಮಾ ನೀಡಿದ, ಲಜ್ಜೆಗೇಡಿತನದ, ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಲಿ, ಕುಸ್ಮಾಕರರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿರೋಧವಾಗಲಿ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಗೌರವಿಸುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹುನ್ನಾರ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸೋಗು ಕಾನೂನಿನ ಕುಣಿಕೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಲಷ್ಟೆ? ನಾವು ಒಂದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿಯಬೇಕು - ಜಾಗತೀಕರಣ, ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣ, ಖಾಸಗೀಕರಣ ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಅಂತಃಕರಣ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Saturday, June 9, 2012

ಭಾರತದ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಶೌಚಾಲಯ : ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಂಗ್ಯ



"ಎಲ್ಲಾರ ಜೀವದ ಗೂಡಿನಾಗೆ ಒಂದು ಹಸಕೊಂಡಿರೊ ಹಕ್ಕಿ ಕುಂತಿರತೈತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾಳು ಹಾಕ್ತಾ ಇರಬೇಕು. ನ್ಯಾಯದ ಕಾಳು, ಸತ್ಯದ ಕಾಳು, ಕರುಣೆಯ ಕಾಳು, ನಿಯತ್ತಿನ ಕಾಳು..ನೀನು ಯಾವತ್ತು ಆ ಕಾಳು ಹಾಕಾದು ನಿಲ್ಲಸತೀಯೋ ಆವತ್ತು ಆ ಹಕ್ಕಿ ನಿನ್ನ ದೇಹ ಬಿಟ್ಟು ಹಾರಿ ಹೋಗತೈತೆ..." ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವವನು ರಾಮಯ್ಯ ಎಂಬ ಬುಡಬುಡಿಕೆಯವನು ಎಂದರೆ ನಿಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬಹುದು. ನಾವೂ ಸಹ ಬುದ್ಧ, ಬಸವ, ಗಾಂಧಿ, ವಿವೇಕಾನಂದ, ಪರಮಹಂಸರ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಮಾತು ಮಾತಿಗೆಲ್ಲಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅವರಂತೆ ಚಿಂತಕನಲ್ಲದ, ದಾರ್ಶನಿಕನಲ್ಲದ ತನ್ನ ತುತ್ತಿನ ಚೀಲ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಬುಡುಬುಡಿಕೆ ರಾಮಯ್ಯನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಎಂಥಾ ಮಾತು! ಬಡತನ - ಹಸಿವು ಕಲಿಸುವ ಪಾಠವನ್ನು ನಾವು ಯಾವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ? ಹೀಗೆ ಬುಡಬುಡಿಕೆ ರಾಮಯ್ಯನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿರುವ ಬಡತನದ ಪಾಠ ಆಳುವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಾಗದಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ದುರಂತ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಗ್ಯ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದೋ ಏನೋ ಭಾರತದ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಡತನದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಬರೆದ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಧೀಮಂತ ಪತ್ರಕರ್ತ ಪಿ. ಸಾಯಿನಾಥ್ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕವೊಂದಕ್ಕೆ ’Everybody Loves A Good Draught' (ಎಲ್ಲರೂ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಬುಡಬುಡಿಕೆ ರಾಮಯ್ಯ ಹೇಳುವ ನ್ಯಾಯದ ಕಾಳು, ನಿಯತ್ತಿನ ಕಾಳುಗಳೆಲ್ಲ ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರವರ್ಗದ ಬಳಿಯಂತೂ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬಡವರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ.



ನಿಮಗೆ ನೆನಪಿರಬಹುದು, ಕೆಲದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಾಂಟೆಕ್ ಸಿಂಗ್ ಅಹ್ಲುವಾಲಿಯಾ ನೇತೃತ್ವದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ೩೨ ರೂ. ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೨೬ ರೂ. ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಲಾ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಮೇಲಿನವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದಿತ್ತು! ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ೪ ಜನರಿರುವ ಕುಟುಂಬದ ದಿನದ ಆದಾಯ ೧೬೦ ರೂ. ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಬಡ ಕುಟುಂಬವಲ್ಲ!! ದೇಶದ ಅತಿ ಬುದ್ಧಿವಂತರೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಅಧಿಕಾರಿವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ ಬಡತನವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಪರಿ ಇದು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಲೇಖಕ ಜಾರ್ಜ ಆರ್ವೆಲ್ ೧೯೪೬ರಲ್ಲೇ "ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ದೂರವಿಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇ" ಎಂದಿದ್ದ. ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ನಾವು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಾತೊರೆದರೆ, ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಲ್ಲೆ ಆಟವಾಡಿ ನಮ್ಮ ಬಡತನವನ್ನು ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ ಕಡಿಮೆಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಬಡತನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನೇ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದರಾಯಿತು. ಯೋಜನೆಗಳೇಕೆ ಬೇಕು ಅಲ್ಲವೇ? ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲೇ ನಾವು ಪ್ರಪಂಚದ ಬಲಿಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ!

ನಾವು ಹೀಗೆ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಮಂಟೆಕ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತ್ರತ್ವದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸದ್ದು ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದೆ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ ತನ್ನ ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ದರ್ಜೆಗೆ ಏರಿಸಲು ೩೫ ಲಕ್ಷ ರೂ. ಗಳನ್ನು ವೆಚ್ಛಮಾಡಿದೆ! ಶೌಚಾಲಯದ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ೫.೧೯ ಲಕ್ಷ ರೂ. ಗಳನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ೬೦ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳವು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾಂಟೆಕ್ ಸಿಂಗ್ ರ ಕೆಲವು ವಿದೇಶ ಯಾತ್ರೆಗಳ ಒಂದು ದಿನದ ಖರ್ಚು ೨.೦೨ ಲಕ್ಷ ರೂ. ಅಂತೆ! ಇವೆಲ್ಲ ವಿವರಗಳು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಒಟ್ಟೂ ಘಟನೆ ಯಾವ ಪರಿಯಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆಯೆಂದರೆ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ ಇಡೀ ಭಾರತವನ್ನು ಅವಮಾನಪಡಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆಯೂ, ನಮ್ಮ ಬಡತನವನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯಮಾಡಿ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆಯೂ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಮೇರಿ ಅಂಟೋನೆಟ್ "ಬ್ರೆಡ್ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಕೇಕ್ ತಿನ್ನಿ" ಎಂದು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಅಣಕಿಸಿದ್ದಳೆಂದು ದಂತಕಥೆ ಇದೆ. ಬಡತನದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳಕಳಿ ಇರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅಂತಹ ತಣ್ಣನೆಯ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು. ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್ ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಬಂಧ "How the Poor Die" (ಬಡವನು ಹೇಗೆ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ) ಎಂದಿದೆ. ಆರ್ವೆಲ್ ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆ (?) ಅಥವಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಚಿಹ್ನೆ (!) ಎರಡರೊಳಗೆ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಬಳಸಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಳಸಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ಬಡವನೊಬ್ಬ ಸಾಯುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಆಶ್ಚರ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗಂತೂ ಸತ್ಯ.

Sunday, June 3, 2012

ರಾಜಕೀಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳು



"ರಾಮಾಯಣವೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಎರಡನೆ ಭಾಷೆ" ಎಂಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದವರು ಎ. ಕೆ. ರಾಮಾನುಜನ್. ಇದು ಅವರ Three Hundres Ramayanas: Five Examples and Three Thoughts on Translations (ಮುನ್ನೂರು ರಾಮಾಯಣಗಳು) ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಮನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮುನಿಗಳು ಭಾರತದ ಈ ಆದಿಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಭಾರತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ರಾಮನ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ರಾಮಾಯಣಗಳು, ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯ ರಾಮಾಯಣಗಳು, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಮಾಯಣಗಳು, ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ರಾಮಾಯಣಗಳು ಹೇಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದರೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಾವಿರವನ್ನು ದಾಟಬಹುದೇನೊ? ಈ ಪೈಕಿ ಭಾರತ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ರಾಮಾಯಣಗಳು ಸೃಷ್ಠಿಯಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಸಾಲನ್ನು ರಾಮಾನುಜನ್ ಹೇಳಿರಬಹುದು.
ಸಾಕಷ್ಟು ರಾಮಾಯಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಥಾಹಂದರವು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕನ್ನಡ-ತೆಲುಗು ಮೌಖಿಕ ರಾಮಾಯಣಗಳು, ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯ ವಾಸುದೇವಹಿಂಡಿ ಎಂಬ ಕಥನ, ಥಾಯ್ ಭಾಷೆಯ ರಾಮಕೀನ್, ಅಭಿನಂದನನ ಸಂಸ್ಕೃತರಾಮಚರಿತ (೧೦ನೇ ಶತಮಾನ), ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣ, ಒರಿಯಾ ಭಾಷೆಯ ಸರಳದಾಸ ರಾಮಾಯಣ (೧೮ನೇ ಶತಮಾನ), ಕುಕಣಾ ರಾಮಾಯಣ, ಅವಧ್ ರಾಮಾಯಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾವಣನ ಮಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ’ತಂಬೂರಿ ರಾಮಾಯಣ’ವನ್ನು ರಾಮಾನುಜನ್ ಚರ್ಚೆಗೆ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಥೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರ ಹೀಗಿದೆ: ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ರಾವಣನು ಮುನಿಗಳು ಆಶೀರ್ವಾದವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹೆಂಡತಿಗೆ ನೀಡದೆ ತಾನೇ ತಿಂದು, ಗರ್ಭಧರಿಸಿ, "ಸೀತಾಗ" ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗಳು ಸೀತೆ. ಆದರೆ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಅವಳು ಮುಂದೆ ಕುಲವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂದಿದ್ದರಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮಗು ಜನಕನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಅವನು ತಂದು ಸೀತೆಯನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾನೆ...ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಹಜವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ರಾವಣನ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವಗಳನ್ನು ರಾಮಾನುಜನ್ ವಿಷ್ಲೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿದತ್ತವಾಗಿ ಬಂದ ಪುರುಷರಿಗಿರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು. ಈ ಕುರಿತು ಪುರುಷಸಮಾಜಕ್ಕಿರುವ ಅಸೂಯೆಯನ್ನು ರಾಮಾನುಜನ್ ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಥೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಚರ್ಚೆ ರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವುದು. ಅದು ತಂದೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ’ಅಗಮ್ಯ ಗಮನದ’ ಆಶಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಖ್ಯಾತ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಇದನ್ನು ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಕುರಿತು ಸಹ ರಾಮಾನುಜನ್ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ವಿವರಗಳನ್ನು ಯಾಕೆ ಕೆದಕಬೇಕಾಯಿತೆಂದರೆ, ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಪಠ್ಯಕರಮದಲ್ಲಿ ಎ. ಕೆ. ರಾಮಾನುಜನ್ ರ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಈ ವಿಮರ್ಶಾ ಲೇಖನವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಎ.ಬಿ.ವಿ.ಪಿ ಸಂಘಟನೆ ಗದ್ದಲವೆಬ್ಬಿಸಿತು. ದೆಹಲಿ ವಿ.ವಿ.ಯ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಧ್ವಂಸಗೊಂಡವು. ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಂತೆ ಎ.ಬಿ.ವಿ.ಪಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಬಲಪಂಥೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಕಾರಣಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು: ೧) ಕೆಲವು ರಾಮಾಯಣಗಳು ಸೀತೆ ರಾವಣನ ಮಗಳೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ೨) ಅವತಾರ ಪುರುಷನಾದ ರಾಮನನ್ನು ಮಾನವನೆಂದು ಕೆಲವು ರಾಮಾಯಣಗಳು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ೩) ಈ ಬಗೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಹಿಂದೂಗಳ ಭಾವನೆಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಿಷಯ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ನಾಲ್ವರು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿತು. ಈ ಪೈಕಿ ಮೂವರು ’ಇದು ಮೌಲಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ’ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಒಬ್ಬರು ’ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಹಿಂದುಗಳಲ್ಲದವರು ಪಾಠಮಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ತೆಗೆಯುವುದೇ ವಾಸಿ’ ಎಂದು ಅಬಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಲೇಖನವನ್ನು ದೆಹಲಿ ವಿ.ವಿ.ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪಠ್ಯದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ!

ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ ಮನುಷ್ಯನ ಮೂಲಭೂತ ಗುಣಗಳೆಂದೂ, ಅವುಗಳ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನಿರ್ಭಂಧಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಮನೋಲೈಂಗಿಕ ಅವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕೇವಲ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ರಾಮಾಯಣಗಳಲ್ಲಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಫೊಕ್ಲೀಸ್ ನಾಟಕ, ಹೆಮ್ಲೆಟ್ ನಾಟಕ, ಡೆನಿಸ್ ಡೀಡ್ರೋ (೧೭೧೩-೧೭೮೪), ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತಿ ಸ್ಟಂಡಾಲ್ ನ ಬರವಣಿಗೆಗಳು, ಗ್ರೀಕ್ ಅಧಿದೈವ ಜ್ಯೂಸ್ (Zeus)ನ ಪುರಾಣ ಕಥೆ, ಯಹೂದ್ಯರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಲಾಟ್(Lot), ಭಾರತದ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಮಗ ಕುನಾಲನ ಕಥೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರರಾಮ ಮತ್ತು ರತ್ನಾಜಿಯವರ ಕಥೆಗಳಲ್ಲೂ ಈಡಿಪಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ನ ಪ್ರಕಟಣೆ ಇದೆ (ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಮಗನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸದೇ ಮಲಮಗನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು). ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಗಳಾದ ಶಾರದೆಯನ್ನು ವರಿಸುವ ಕಥೆಯಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಕವಾಗುವ ಸುಪ್ತ ಲೈಂಗಿಕ ಬಯಕೆಗಳು ಬಹಳ ಇವೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಬಯಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವಷ್ಟೇ ನಿಷೇಧಗಳೂ ಇವೆ. ನಾವು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತಲ್ಲ. ದ್ವಂದ್ವ, ಆಂತರಿಕ ಸಮರ, ತುಮುಲಗಳು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಅನಿವಾರ್ಯಗಳು. ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಇರುವ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾರ್ಗ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಸಬಹುದು?

ಎ. ಕೆ. ರಾಮಾನುಜನ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಚಿಂತಕ. ಅವರ ಪ್ರಭುದ್ಧ ಲೇಖನವು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಗುಪ್ತ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ. ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದು ಒಂದು ವರ್ಷವಾಗುತ್ತಾ ಬಂದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಳಿಸಿಲ್ಲ. ನೋಡನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಿನ್ನೆ ರಾಮಾನುಜನ್ ಗಾಗಿದ್ದು, ಇಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ ಕೇಶವ ಶಂಕರ ಪಿಳ್ಳೈ ಗಾಗಿದೆ (ಬಸವನ ಹುಳುವಿನ ಮೇಲೆ ಕೂತ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಎನ್ ಸಿ ಇ ಆರ್ ಟಿಯ ೧೧ನೇ ತರಗತಿಯ ಪಠ್ಯ ನಿಷೇಧಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದೆ). "ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಕಾವ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕವಿಗಳು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಈಗ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ್ದರೆ" ಎಂದು ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರು ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಯಾಕೊ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಏನಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಕಾಲ ಬೇಗ ಮರಳಿ ಬರಲಿ.

Tuesday, March 20, 2012

ಪ್ರಸವ ಸುಖ









ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಏಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? ಅದು ಸಮುದಾಯದ ರೋಗಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತದೆಂದಲ್ಲವೆ? ಅಂತ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ನೀಷೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದ. ಅದು ಅವನ ಉತ್ತರವೂ ಆಗಿರಬಹುದು!

ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ’ಗೂಡುಕಟ್ಟಲಿ ಜೇನು’ವನ್ನು ನಾನು ಯಾಕಾಗಿ ಬರೆದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ನಿಖರ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಬರವಣಿಗೆ ನನಗೆ ಖುಶಿ ಕೊಡುತ್ತದದಾದರೂ, ಪುಸ್ತಕದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಆತಂಕ ಪಡುವ ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ಕಿಡಿಗೇಡಿತನ, ಸಂತೋಷ, ಹತಾಷೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯ...ಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

ಯಾರಾದರೂ ಬೈದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಅದನ್ನು ಲೇಖಕ ಮನ್ನಣೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅವನ ಸಾವು ಅಂತ ಲಂಕೇಶ್ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಎಲ್ಲೋ ಓದಿದ ನೆನಪು.

(ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಿರುವ ಉದಯವಾಣಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭದ ತುಣುಕುಗಳು)

Tuesday, March 6, 2012

ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಗಳು



’ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಗಳು’ ಇದು ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶೀ ಕೃತಿ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ ಸಂದರ್ಭ ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ನಾವೀಗ ಜಾಗತೀಕರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಗಳು. ಆದರೆ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ನಾವು ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇತ್ಯಾದಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಅತಿಶಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಮಾಟ-ಮಂತ್ರ, ಜೋತಿಷ್ಯ, ಬೆತ್ತಲೆ ಸೇವೆ, ಮಡೆಸ್ನಾನ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಚರಣೆಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಹೀಗೆ ಮಾನವ ಸಹಜವಾದ ನಂಬಿಕೆಗಳ, ಅವುಗಳ ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳ, ರೂಪಾಂತರಗಳ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ ಈ ಹಿರಿಯ ವಿಧ್ವಾಂಸರು ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸೋಣ.

Man is a Social Animal ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು Man is a Political Animal ಎಂಬ ಎಚ್ಚರ ಅವರ ಈ ಲೇಖನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಈ ಕಿರು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೇವಲ ೪೨ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ೧೭ ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಡಾ|| ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಅಧ್ಯಯನಶೀಲತೆಯ ಪ್ರತೀಕ.

ಡಾ|| ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಹೊರತಾಗಿ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದವರನ್ನೂ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾ. ಗೌ., ಮಳಲಿ ವಸಂತ ಕುಮಾರ, ಜಿ. ವಿ. ದಾಸೇಗೌಡ, ಡಾ|| ಎಮ್. ಎಸ್. ಲಟ್ಟೆ, ಡಾ|| ಜಿ. ಶಂ. ಪ., ಡಾ|| ಎಲ್. ಆರ್. ಹೆಗಡೆ, ಡಾ|| ಬಿ. ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ, ಶಾಂತಿ ನಾಯಕ, ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಹೀಗೆ ಗೃಂಥಕರ್ತರ ಪಟ್ಟಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಿದೆ.

ಡಾ|| ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರು ಈ ಪ್ರಭಂಧವನ್ನು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸಿನ Institute of Asion Studies ನ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು. Folk Beliefs and Taboos ಎಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು Encylopaedia of Folk Culture of Karnataka ಎಂಬ ವಿಶ್ವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಿರಿಯ ವಿಧ್ವಾಂಸರು ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಶಿಸಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಃಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ, ತತ್ವಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ಜ್ಞಾನಶಿಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಅವರ ಕೆಲವು ತಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
* ನಂಬಿಕೆಯು ಮಾನಸಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿ
* ನಂಬಿಕೆಯು ನಂಬುವವನ ಮನೋಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.
* ನಂಬಿಕೆಯು ಭಯ, ಭಕ್ತಿ, ಆಶೆ, ಭಾವುಕತೆ, ಬೌದ್ಧಿಕತೆಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಕ್ರೀಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾನಸಿಕ ಅನಿಸಿಕೆ - ತಿಳಿವು.
* ನಂಬಿಕೆಗಳು ಕಾರ್ಯ-ಕಾರಣ ಸಂಬಂಧ, ಕಾಲಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಬಂಧ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಓದುಗರ ವೈಚಾರಿಕ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಶೈಲಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ಮೊರೆಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ, ಮಾಟ ಮತ್ತು ನಿಷೇಧ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಯೆ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿರುವ ರೀತಿ ಇದನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ’ಸಂದೇಹ’ದ ಕುರಿತ ಅವರ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ - "ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿ ಸಂದೇಹ. ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯು ಸಂದೇಹದ ಪ್ರಧಾನ ಲಕ್ಷಣ. ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನ ಅಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ನಂಬಿಕೆಯು ಸಂದೇಹ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಸತ್ಯಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ". ಅವರ ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ Epistemology ಎಂಬ ಜ್ಞಾನಶಾಖೆ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ತಾತ್ವಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲೂ ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ನಾನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಓದಿದ Dispositional and Occurrent belief ಎಂಬ ಪ್ರಭಂದದ ಒಂದು ಸಾಲು ಹೀಗಿದೆ: "the term Dispositional belief refers to a belief that is not currently being considered by the mind, but is stored in the memory of other concepts and will be recalled to conclude in occurent belief. the term occurent belief refers to a belief that is currently being considered by the mind." ಈಗ ಡಾ|| ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರು ಹೇಳುವ ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ಗಮನಿಸಿ - "ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಭಿಲಾಷೆಯು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಸಂತಸದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಬಲಿತಿರುತ್ತದೆ." ಈ ಸಾಲು ತುಸು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಆಳದಲ್ಲಿ Dispositional Belief ಗೆ ಬರೆದ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಂತಿದೆ.

ಆದರೆ ಒಂದುಕಡೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಥ ಬರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಿದ್ದೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ :
* ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ಥರದಲ್ಲಿಯ ಭಯ, ಕಳವಳ, ಹಿಂಜರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂದೇಹ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುದುರಿಸಲು ನೆರವೀವ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳು ’ನಂಬಿಕೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದುಕಡೆ ’ಯಾವುದೋ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಜನನವೆಂದೂ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತೆದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಜಾನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಈ ಹಿರಿಯ ಜಾನಪದ ವಿಧ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವ ಪರಿಶೀಲನೆಗೂ ಒಳಪಡದೆ ಅಸಮರ್ಪಕ ಜ್ಞಾನ, ದೋಷಪೂರಿತ ನಿರೀಕ್ಷಣೆ, ಅವಸರದ ನಿರ್ಣಯ, ಕುತರ್ಕ, ಇಂದ್ರಿಯಾನುಭವಗಳ ನ್ಯೂನ್ಯತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಇತರ ವಿಧ್ವಾಂಸರು ಮಾಡಿರುವ ಕೆಲವು ತಪ್ಪು ವಿಷ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದರೆ ಗಮನಿಸಬಹುದು:
* ನಂಬಿಕೆಯು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅರ್ಧಸತ್ಯ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ. ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.

ನಂಬಿಕೆಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಡಾ|| ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಅವರೇ ಹೇಳಿರುವಂತೆ - "ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿದ್ಧ್ವಾಂಸರು ಹಲವಾರು ವಿಧದಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ವರ್ಗೀಕರಣವೂ ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧ್ವಾಂಸರು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.". ಇದರ ಹೊರತಾಗಿ ತಮ್ಮ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾದರಿಯೊಂದನ್ನು ಅವರು ಓದುಗರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ!! ಡಾ|| ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರು ಮಾಡಿರುವ ವರ್ಗೀಕರಣವೂ ಸರ್ವಸಮ್ಮತವೆನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತೃತ ಚರ್ಚೆಗೆ ಈಗ ಸಮಯದ ಅಭಾವವಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನಷ್ಟೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ:
ಕಾರಣ ೧) ಸುಮಾರು ೨೧ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬರೆದಿರುವ ಈ ಪ್ರಭಂದ, ಗಣನೀಯ ಪರಿಷ್ಕರನೆಗೊಳಪಡದೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. ಅಂದರೆ ಕಳೆದ ೨೧ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ವರ್ಗೀಕರಣದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಕಾರಣ ೨) ಈಗ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾರತ ಅಥವಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಳೆದೆರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಶ ಜಾಗತೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣದ ನೇರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರೀತಿ-ರಿವಾಜು, ನಂಬಿಕೆಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಈ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದೆ.
ಕಾರಣ ೩) ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಅವಲಂಬನೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯರು ಯಂತ್ರಗಳ ಜೊತೆ ಪೈಪೋಟಿಗಿಳಿದಂತೆಯೂ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಂತಹ Intelligent Machine ಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪರಿಧಿಗೆ ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಯಂತ್ರಗಳೂ ಬರುತ್ತವೆ.
ಕಾರಣ ೪) ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಮನಃಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ನರವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇತ್ಯಾದಿ ಜ್ಞಾನಶಿಸ್ತುಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂಥಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮ್ಮತ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಾಗಾಗಿ ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರೀಣಾಮ ಬೀರಿ, ಅದರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಸಂಶೋಧಕರುಗಳು ವರ್ಗೀಕರಣ ತೋರಿಸುವ ಆಮಿಷಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೇ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಭಾರವಿಲ್ಲದೆ ’ನಿಷೇಧ’ಗಳನ್ನು ವಿಷ್ಲೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವೇದ-ಪುರಾಣಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ವರೆಗೆ ಬಳಷ್ಟು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಂಧವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನಾವೇ ಕಾಣಬಹುದು.

ನಾನು ಮೊದಲೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಡಾ|| ಎನ್. ಆರ್. ನಾಯಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶೀ ಕೃತಿ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಕಾರಣವಿದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುವ ವಿಧ್ವಾಂಸರು ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಅವರ ಅಭಿಲಾಷೆ. ಅದು ಬೇಗನೆ ಕೈಗೂಡಲಿ.